ข้อมูลที่อยู่ใน Container จะหายไปทันทีที่ลบ Container นั้น นี่คือสิ่งที่นักพัฒนาหลายคนเจอในตอนแรก Docker Volume คือวิธีแก้ปัญหานี้ ทำให้ข้อมูลอยู่รอดแม้ Container จะถูกลบ สร้างใหม่ หรืออัปเดตก็ตาม

ทำไมต้องใช้ Volume?

Container ใน Docker เป็น Stateless โดยธรรมชาติ หมายความว่าทุกอย่างที่เขียนลงใน Filesystem ของ Container จะหายไปเมื่อ Container ถูกลบ ซึ่งเป็นปัญหาสำหรับ:

• ฐานข้อมูล (MySQL, PostgreSQL, MongoDB)
• ไฟล์ Upload จากผู้ใช้
• Log ไฟล์ของ Application
• Config ไฟล์ที่ต้องการคงอยู่

Docker Volume ทำงานอย่างไร?

Volume คือ Directory พิเศษที่ Docker จัดการอยู่นอก Container Filesystem โดยเก็บไว้ที่ Host Machine (ปกติอยู่ที่ /var/lib/docker/volumes/) เมื่อ Container ถูกลบ ข้อมูลใน Volume ยังคงอยู่ครบ

สร้างและใช้ Volume

สร้าง Volume

docker volume create my-data

รัน Container พร้อม Volume

# แบบ -v (syntax เดิม)
docker run -d \
  --name my-mysql \
  -v my-data:/var/lib/mysql \
  -e MYSQL_ROOT_PASSWORD=secret \
  mysql:8.0

# แบบ --mount (อ่านง่ายกว่า แนะนำสำหรับงานใหม่)
docker run -d \
  --name my-mysql \
  --mount source=my-data,target=/var/lib/mysql \
  -e MYSQL_ROOT_PASSWORD=secret \
  mysql:8.0

เมื่อลบ Container แล้วสร้างใหม่ ข้อมูล MySQL ยังคงอยู่ใน Volume my-data เหมือนเดิมทุกอย่าง

คำสั่งจัดการ Volume

# ดู Volume ทั้งหมด
docker volume ls

# ดูรายละเอียด Volume (รวมถึง path บน Host)
docker volume inspect my-data

# ลบ Volume
docker volume rm my-data

# ลบ Volume ที่ไม่มี Container ใช้งาน
docker volume prune

ตัวอย่างจริง: MySQL พร้อม Persistent Volume

# สร้าง Volume สำหรับข้อมูล MySQL
docker volume create mysql-data

# รัน MySQL Container
docker run -d \
  --name mysql-prod \
  -v mysql-data:/var/lib/mysql \
  -e MYSQL_ROOT_PASSWORD=MyStr0ngP@ss \
  -e MYSQL_DATABASE=myapp \
  -p 3306:3306 \
  mysql:8.0

# ทดสอบเชื่อมต่อ
docker exec -it mysql-prod mysql -uroot -p

# ลบ Container แล้วสร้างใหม่ — ข้อมูลยังอยู่ครบแน่นอน
docker rm -f mysql-prod
docker run -d \
  --name mysql-prod \
  -v mysql-data:/var/lib/mysql \
  -p 3306:3306 \
  mysql:8.0

แชร์ Volume ระหว่าง Container

Container หลายตัวสามารถเข้าถึง Volume เดียวกันได้ เหมาะสำหรับการแชร์ข้อมูลระหว่าง Service:

docker run -d --name app1 -v shared-data:/data my-app
docker run -d --name app2 -v shared-data:/data my-app-v2

คุณสมบัติของ Docker Volume

สรุป

Docker Volume คือวิธีมาตรฐานในการเก็บข้อมูลถาวรใน Docker จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับจัดเก็บ Database, ไฟล์ Upload หรือ Config ที่ต้องการความถาวร บทความถัดไปจะอธิบายความแตกต่างระหว่าง Volume และ Bind Mount และควรเลือกใช้แบบไหนในสถานการณ์ใด