เมื่อ Application ทำงานช้าหรือ Server เริ่มใช้ Swap มากผิดปกติ การตรวจสอบสถานะหน่วยความจำเป็นขั้นตอนแรกที่ขาดไม่ได้ Linux มีเครื่องมือหลักสองตัวสำหรับงานนี้คือ free ที่แสดงภาพรวมการใช้งาน RAM และ Swap แบบรวดเร็ว และ vmstat ที่แสดงสถิติ Virtual Memory, CPU และ I/O แบบ Real-time พร้อมแนวโน้มการเปลี่ยน