คำว่า Monitoring และ Observability มักถูกใช้สลับกันในหลายทีม แต่ในทางปฏิบัติแล้วสองแนวคิดนี้ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน Monitoring เน้นตอบคำถามที่ถูกคาดเดาไว้ล่วงหน้า เช่น "CPU เกิน 80% ไหม" หรือ "API latency เกิน 500ms หรือเปล่า" ในขณะที่ Observability มุ่งให้เราสามารถตั้งคำถามใหม่ที่ไม่เคยคิดไว้และหาคำตอบจ
OpenTelemetry (OTel) เป็นมาตรฐาน Observability ที่รวม Traces, Metrics และ Logs ไว้ในเครื่องมือเดียว ก่อนหน้านี้ผู้พัฒนาต้องใช้ SDK หลายตัว เช่น Prometheus client สำหรับ metrics, Jaeger client สำหรับ traces, Fluentd สำหรับ logs — แต่ละตัวมี API และ format ต่างกัน ทำให้ต้อง instrument code ซ้ำซ้อนและผ
ในยุคที่ระบบซอฟต์แวร์มีความซับซ้อนมากขึ้น โดยเฉพาะระบบที่ใช้สถาปัตยกรรม Microservices, Container และ Cloud-Native ทีม DevOps ต้องเผชิญกับความท้าทายในการทำความเข้าใจพฤติกรรมของระบบที่มีส่วนประกอบหลายสิบหรือหลายร้อยส่วนทำงานพร้อมกัน คำว่า Monitoring และ Observability จึงกลายเป็นสองแนวคิดที่มักถูกพูดถึ
